تحقیق و پژوهش علمی

 

 

راهنماى نگارش مقاله

 

1. هدف و موضوع

  هدف اصلي فصل‌نامه علوم و فناوري اطلاعات، انتشار نتايج پژوهش‌ها، آرا، و انديشه‌‌هاي فرهيختگان در زمينه‌‌هاي علوم اطلاعات،‌ اطلاع‌رساني،‌ كتابداري،‌ فناوري اطلاعات و ارتباطات،‌ و مديريت اطلاعات است. مخاطبان اصلي اين فصل‌نامه را استادان و دانشجويان رشته‌‌هاي مرتبط،‌ و پژوهشگران و كارگزاران حوزه‌‌هاي مرتبط تشكيل مي‌دهند. بر اين اساس، فصل‌نامه علوم و فناوري اطلاعات گزارش‌هاي مربوط به پژوهش‌هاي اصيل،‌ پيشرفت‌هاي جاري‌، و موضوع‌هاي روز را به شكل مقاله‌‌هاي پژوهشي به زبان فارسي منتشر مي‌سازد.

 

2. اصول اخلاقي

فصلنامه علوم و فناوري اطلاعات، عضو «كميته اخلاق انتشارات» است و از اصول آن پيروي مي‌كند.

 

3. پذيرش نوشته‌‌ها

  نوشته‌‌هاي ارائه شده به فصل‌نامه در دو مرحله داوري و با تأييد هيئت تحريريه منتشر مي‌شوند. در مرحله اول داوري، نوشته‌‌هايي پذيرفته مي‌شوند كه با هدف و موضوع فصل‌نامه هم‌خوان و متناسب با سطح علمي فصل‌نامه باشند و پيش‌تر منتشر يا براي بررسي به نشريه ديگري ارائه نشده باشند. اين نوشته‌‌ها بايد بر اساس اين راهنما تدوين و به فصل‌نامه ارائه شده باشند. در مرحله دوم داوري، نوشته‌‌هايي پذيرفته مي‌شوند كه از لحاظ محتوا داراي اعتبار كافي؛ به صورت مستند نوشته‌ شده؛ از روش‌هاي معتبر بهره‌ برده؛ در نتيجه پژوهش و مطالعه پديدآور(ان) حاصل شده؛ از لحاظ موضوع داراي اهميت كافي؛ و داراي ساختار و نگارشي علمي و روان باشند. فرايند داوري در هر دو مرحله به صورت ناشناس انجام خواهد شد. انتشار نوشته‌ها در فصلنامه علوم و فناوري اطلاعات پس از پذيرش از سوي داوران،‌ با دريافت «كپي‌رايت» از پديدآور(ان) صورت مي‌پذيرد. فصل‌نامه براي انتشار نوشته‌‌هاي پذيرفته شده از پديدآورندگان هزينه‌اي دريافت نمي‌كند.

  4. ساختار نوشته‌ها

  هر نوشته داراي سه بخش اصلي شامل صفحه عنوان،‌ صفحه عنوان و چكيده،‌ و متن به اين شرح است:

  4-1. صفحه عنوان. اين صفحه شامل عنوان نوشته و مشخصات پديدآور(ان) به شرح زير است. در هيچ جاي ديگري از نوشته به جز صفحه عنوان، نبايد نامي از پديدآوران برده شود.

  • عنوان كامل نوشته ـ به دو زبان فارسي و انگليسي؛

  • خلاصه عنوان نوشته در بيشينه هفت واژه، در صورتي كه عنوان كامل بيشتر از هفت واژه داشته باشد ـ به زبان فارسي؛

  • نام و نام خانوادگي، آخرين مدرك تحصيلي، مرتبه علمي، و وابستگي سازماني پديدآور(ان) ـ به دو زبان فارسي و انگليسي؛

  • تعيين پديدآور رابط براي نوشته‌هاي با بيش از يك پديدآور با ذكر «پديدآور رابط» در مقابل نام يكي از آنان ـ به زبان فارسي؛

  • نشاني كامل پستي، شماره تلفن، شماره دورنگار، و نشاني پست الكترونيكي پديدآور (اگر نوشته تنها يك پديدآور داشته باشد) يا پديدآور رابط (اگر نوشته بيش از يك پديدآور داشته باشد) ـ به دو زبان فارسي و انگليسي.

  4-2. صفحه عنوان و چكيده. صفحه عنوان و چكيده شامل عنوان نوشته، چكيده آن، و كليدواژه‌ها به اين شرح است. در اين صفحه نام پديدآوران درج نمي‌شود:

  • عنوان نوشته ـ به دو زبان فارسي و انگليسي؛

  • چكيده نوشته (حداكثر 150 واژه) بدون كاربرد استناد، سرواژه، يا اختصارات ـ به زبان فارسي (ارائه چكيده به زبان انگليسي ضروري نيست، اما مي‌تواند به تدوين بهتر چكيده انگليسي مقاله كمك كند)؛

  • پنج تا هشت كليدواژه ـ به دو زبان فارسي و انگليسي‌.

  4-3. متن. متن نوشته شامل مطالب اصلي نوشته است كه معمولاً با مقدمه آغاز و با فهرست منابع پايان مي‌يابد. در صورتي كه نوشته داراي پيوست‌هايي باشد،‌ اين پيوست‌ها پس از فهرست منابع قرار مي‌گيرند. در متن نوشته، توجه به نكات زير ضرورت دارد:

  • نگارش متن نوشته بر اساس دستور خط فرهنگستان زبان فارسي صورت مي‌گيرد.

  • از واژه‌هاي غيرفارسي در متن اصلي (به جز استناد به منابع غيرفارسي) استفاده نمي‌شود.

  • در نگارشِ فارسيِ نام‌هايِ خارجي، هر نام به‌صورت جداگانه داخل گيومه [«...»] قرار مي‌گيرد.

  • معادل غيرفارسي واژه‌هاي جديد يا نامأنوس در پانوشت مي‌آيند.

  • به تمامي شكل‌ها، جدول‌ها، فرمول‌ها، پانوشت‌ها، و پيوست‌ها بايد در متن اصلي با ذكر شماره آنها اشاره شود.

  • پانوشت‌ها در پايين هر صفحه و با شماره‌هاي پياپي تنظيم و حرف اول پانوشت‌هاي انگليسي (به جز نام‌هاي خاص، سرواژه‌ها، و كوته‌نوشت‌ها) كوچك نوشته مي‌شوند.

  • پيوست‌هاي نوشته در آخرين بخش آن مي‌آيند. پيوست‌ها به ترتيب حرف‌هاي الفباي فارسي [پيوست «الف»، پيوست «ب»، پيوست «پ»، ...] نام‌گذاري و شماره صفحه‌هاي آنها در ادامه متن اصلي تنظيم مي‌شوند.

  • در بخشي با نام «قدرداني» كه در پايان نوشته و پيش از فهرست منابع مي‌آيد، به هر نوع حمايت يا كمكي كه براي نگارش نوشته از سوي سازمان‌ها يا افراد صورت پذيرفته است، اشاره مي‌شود.

  • استناد به منابع انگليسي به صورت انگليسي و براي منابع فارسي به فارسي انجام مي‌شود.

  • منبع جدول‌ها و نمودار‌ها در عنوان آنها (در صورت وجود) ذكر مي‌شوند.

  • فهرست منابع به ترتيب فارسي و انگليسي و در پايان نوشته (پيش از پيوست‌ها ـ در صورت وجود) تنظيم مي‌شود.

  • استناد به منابع در متن مقاله و فهرست منابع آن، به صورت نويسنده ـ تاريخ، مانند مثال‌هاي زير، و بر اساس شيوه‌نامه ايران (از انتشارات پژوهشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران) صورت مي‌گيرد.

  كتاب با يك نويسنده:

  نگارش در فهرست منابع: فرشاد، مهدي. 1364. ساختمانهاي پوسته‌اي . شيراز: دانشگاه شيراز.

  استناد درون متن: (فرشاد 1364، 98)

  Adams, Hanry. 1918. The education of Henry Adams: An autobiography. Boston: Houghton.

  (Adams 1918)

  كتاب با دو نويسنده:

  دياني، محمدحسين، و محمدرضا داورپناه. 1381. مفاهيم و روشهاي بازيابي اطلاعات در نظامهاي كتابخانه‌هاي رايانه‌اي ايران. مشهد: دانشگاه فردوسي، مؤسسه چاپ و انتشارات.

  (دياني و داورپناه 1381)

  Unwin, Liam P., and Joseph Galway. 1984. Calm in Ireland. Boston: Stronghope Press.

  (Unwin and Galway 1984, 23, 28-29)

  كتاب با سه نويسنده:

  صارمي، كتايون، عباس رفيعي فراهاني، و فريدون اماني. 1372. موزه‌هاي ايران. تهران: سازمان ميراث فرهنگي كشور.

  (صارمي، رفيعي، و اماني 1372، 56-58، 98)

  Brett, R. D., S. W. Johnson, and C. R. T. Bach. 1989. Mastering string quartets. San Francisco: Amati Press.

  (Brett, Johnson, and Bach 1989, 33)

  كتاب با بيش از سه نويسنده:

  اكبري، محمدتقي، احمد رضواني، محمدتقي منشي طوسي،‌ حسن سلطاني‌فر، و احمد نمايي. 1372. فرهنگ و اصطلاحات علوم و تمدن اسلامي: انگليسي ـ فارسي. مشهد: بنياد پژوهشهاي آستان قدس رضوي.

  (اكبري و ديگران 1372)

  Sanders, G. S., T. R. Brice, V. L. de Santid, and C. C. Ryder. 1989. Prediction and prevention of famine. Los Angeles: Timothy Peters.

  (Sanders et al. 1989)

  كتاب ترجمه شده به فارسي:

  خليل، طارق. 1993. مديريت تكنولوژي: رمز موفقيت در رقابت و خلق ثروت. ترجمه سيد محمد اعرابي و داود ايزدي. 1381. تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي.

  (خليل 1993، 53)

  كتاب الكترونيكي:

  بابايي، محمود. 1382. نشر الكترونيكي. ويراسته علي‌حسين قاسمي. تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران. http://www.irandoc.ac.ir/data/books/E_p/contents.htm (دسترسي در 9/5/1385).

  (بابايي 1382)

  فصلي از يك كتاب:

  نوروزي چاكلي، عبدالرضا. 1384. جامعه اطلاعاتي و جهاني شدن. در مجموعه مقالات همايش‌هاي انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني ايران، ويراسته محسن زين‌العابديني، 121-153. تهران: كتابخانه ملي.

  (نوروزي چاكلي 1384، 140)

  Phibbs, Brendan. 1987. Herrlisheim: Diary of a battle. In The other side of time: A combat surgeon in World War II, 117-63. Boston: Little, Brown .

  (Phibbs 1987)

  

  مقاله با يك نويسنده: ^*

  بني‌اسدي، نازنين. 1383. مديريت مشاركتي معلمان و ارتباط آن با رفتار جامعه مدني دانش‌آموزان. مجله روان‌شناسي و علوم تربيتي 34 (2): 65-96.

  (بني‌اسدي 1383)

  Bennett, John W. 1946. The interpretation of Puebio culture: A question of values. Southwestern Journal of Anthropolgy 27 (3): 361-374.

  (Bennett 1946)

  مقاله الكترونيكي:

  گزني، علي. 1379. طراحي سيستمهاي بازيابي اطلاعات بهينه در نرم‌‌افزارهاي كتابخانه‌اي و اطلاع‌رساني. علوم اطلاع‌رساني 16 (1-2). http://www.irandoc.ac.ir/ETELA-ART/ 16/16_1_2_7_abs.htm (دسترسي در 3/7/1385) .

  (گزني 1379)

  مدارك پيوسته:

  پازكي ، زهرا. 1384. مقدمه‌اي بر ديابت (مرض قند). http://www.bpums.com/bimariha/ diabet/diabet.htm (دسترسي در 18/7/1385).

  ( پازكي 1384)

  Ajzen, Icek. 2002. The theory of planned behavior. http://www.people.umass.edu/ aizen/tpb.diag.html (accessed 20 Feb. 2005).

  (Ajzen 2002)

  5. حروف‌نگاري و صفحه‌آرايي

  5-1. نوشته در محيط واژه‌پرداز Word 2003 يا 2007 حروف‌نگاري و متن فارسي با قلم بي‌زر ( B Zar ) 12 و واژه‌هاي انگليسي با قلم Arial 10 نوشته مي‌شوند. بيشينه واژگان براي كل نوشته 10 هزار واژه است.

  5-2. اندازه جدول‌ها و نمودارها با پهناي بيشينه ( width ) 5/13 و ارتفاع بيشينه ( height ) 5/21 سانتي‌متر و به صورت عمودي ( portrait ) ترسيم مي‌شوند. جدول‌ها و نمودارهاي بزرگ را مي‌توان به صورت افقي ( landscape ) نيز تنظيم كرد. عنوان جدول‌ها در بالا و عنوان شكل‌ها در پايين آنها نوشته مي‌شوند. شماره جدول‌ها و شكل‌ها در عنوان آنها با رقم و بدون نگارش واژه «شماره» مي‌آيند [مانند: جدول 2. توزيع فراواني...]. در جدول‌ها و نمودار‌ها از ترام (زمينه رنگي يا خاكستري) استفاده نمي‌شود.

  5-3. فرمول‌ها چپ‌چين و با شماره مشخص مي‌شوند. شماره فرمول‌ها با رقم و بدون نگارش واژه «شماره» مي‌آيند [مانند: فرمول 4].

  5-4. عنوان‌هاي اصلي نوشته با شماره «1» به بعد و عنوان‌هاي فرعيِ زير هر عنوان اصلي با شماره‌هاي مركب تعيين مي‌شوند [مانند: 1-1.، 1-2.، ... و 1-1-1.، 1-1-2. ...].

  5-5. تصويرها حداكثر به اندازه 5/21 Î 5/13 سانتي‌متر و با وضوح دست‌كم dpi 600 توليد يا اسكن مي‌شوند.

  5-6. تمام صفحه‌هاي نوشته از صفحه عنوان تا پايان آن، شماره‌گذاري مي‌شوند. شماره‌گذاري از يك شروع و به ترتيب ادامه مي‌يابد.

  6. نامه همراه

  همراه با نوشته‌اي كه از طريق سايت (بند 6) يا پست الكترونيكي (بند 7) ارائه مي‌شود، بايد يك نامه نيز از سوي پديدآور (اگر تنها يك پديدآور داشته باشد) يا پديدآور رابط (اگر چند پديدآور داشته باشد) به شكل زير به فصلنامه ارسال شود.

  7. ارائه نوشته از طريق سايت فصلنامه

  پديدآوران بايد نوشته خود را از طريق سايت فصلنامه به نشاني http://jist.irandoc.ac.ir ارائه كنند. به اين منظور توصيه مي‌شود ابتدا «راهنماي ارسال مقاله» در گزينه «براي نويسندگان» مطالعه شود.

  8 . ملاحظات افزوده

  8-1. ارائه‌كننده نوشته مي‌تواند فرد يا افرادي را براي داوري نوشته خود به فصل‌نامه علوم و فناوري اطلاعات پيشنهاد كند. چنين افرادي بايد داراي مدرك دكتراي مرتبط با موضوع نوشته، صاحب‌نظر در زمينه موضوع نوشته، و داراي پست هيئت علمي در يكي از مؤسسه‌هاي آموزش عالي يا پژوهشي داخل يا خارج كشور باشند. فصل‌نامه الزامي در استفاده از افراد معرفي شده براي داوري نوشته‌ها ندارد.

  8-2. فصل‌نامه علوم و فناوري اطلاعات مقاله‌هاي دريافتي را بازنمي‌گرداند و در اصلاح و ويرايش آنها آزاد است.

  8-3. پذيرش و انتشار نوشته‌ها در فصل‌نامه علوم و فناوري اطلاعات به معناي تأييد محتواي آنها از سوي اين فصلنامه نيست و مسئوليت نهايي هر نوشته بر عهده پديدآور(ان) آن خواهد بود.

  8-4. دريافت نوشته‌ها و نتيجه داوري آنها در هر مرحله از طريق پست الكترونيكي به آگاهي پديدآور يا پديدآور رابط مقاله خواهند رسيد.

  8-5. در صورتي‌كه پديدآوري مايل به دريافت نتيجه داوري نوشته خود به صورت كتبي و در قالب نامه‌اي چاپي باشد، مي‌تواند پس از دريافت نامه الكترونيكي، موضوع را از طريق پست الكترونيكي يا تلفن به آگاهي دفتر فصل‌نامه برساند.