تحقیق و پژوهش علمی

 شيوه نامه  مقاله نويسي

الف) انواع مقاله

1.     مقاله­ي ادبي و توصيفي

در اين نوع نوشته­ها، نويسنده به شرح و توصيف صحنه­ها پرداخته و با استفاده از صنايع ادبي و خيال­پردازي و با توسل به آرايه­هاي ادبي صحنه را آنچنان توصيف کرده و به تصوير مي­­کشد که خواننده يا شنونده مي­تواند آن صحنه­ها را به روشني در ذهن خود ترسيم کند.

موضوع نوشته­هاي ادبي و توصيفي، ممکن است منظره­اي از طبيعت، صحنه­ي يک عمليات يا تشريح روحيات، افکار و تخيلات يک شخص باشد.

2.     مقاله­ي طنز

در نوشته­ي طنز، هدف اصلي انتقاد است، ولي اين انتقاد آميخته به شوخي و ريشخند است و لحن گفتار، صورت فکاهي و خوشايندي دارد و گاهي مسائل به صورت عکس بيان مي­شود. مثلاً رذايل اخلاقي، ستايش شده و فضائل اخلاقي مذموم قلمداد مي­شود.

طنز نويس از نارسايي­ها و ناروايي­هاي جامعه رنج مي­برد و به جاي آنکه رنج خود را به زبان شکوه يا پند و اندرز ظاهر سازد، در قالب مزاح و تمسخر مي­ريزد. بنابراين طنز، گيراترين و کوبنده ترين اثر انتقادي است و خصيصه وارونه نمايي و بزرگ نمايي از ارکان طنز است. از قدما، در آثار عبيد زاکاني و از متأخران در قطعات علامه دهخدا و آثار کيومرث صابري معروف به «گل آقا» نمونه­هاي دل انگيزي از نظم و نثر طنز را مي­توان خواند.

3.     علمي – استدلالي

در اين گونه آثار، اساس کار بر پايه­ي منطق و برهان استوار است، نه تخيّل و عاطفه. در مقالات علمي، نويسنده با توجه به براهين علمي و پژوهش عميق در منابع دست اول و اصلي به نظريه­اي دست مي­يابد و در کل مقاله در پي اثبات آن است. به طور کلي مقاله علمي – استدلالي داراي مؤلفه­هاي ذيل است:

1)    نويسنده بر موضوع مقاله احاطه­ي کامل دارد.

₂₎         اساس کار بر دقت در پژوهش و تفحص در نظريات مهم مربوط به موضوع استوار است.

3)    در نقل گزارش و گزارش دهي از منبع اصلي، امانت رعايت مي­شود.

4)    مطالب به قلم نويسنده­ي مقاله تدوين مي­شود و تنها در حد ارجاعات مهم و کوتاه به نقل قول مستقيم پرداخته مي­شود.

5)     سراسر استدلال و تحليل است.

6)    تعاريف و اصطلاحات مخصوص دارد که در قالب کليد واژه در ابتداي مقاله قرار مي­گيرد.

7)    داراي چکيده، کليد واژه، مقدمه و نتيجه است.

8)    از منابع ادبي بسيار کم و به ندرت استفاده مي­شود.

₉₎         منابع مورد استفاده دست اول و اصلي هستند. مسلماً منابع دست اول در هر علمي با منابع اصلي علوم ديگر متفاوت است.

4.     مقاله انتقادي

در اين گونه نوشته­ها، نويسنده براي ترويج علم، معنويت، اخلاق و ارشاد جامعه به سوي ترقي و تکامل و تنوير افکار عمومي، از نيروي قلم خود استفاده کرده، دردهاي جامعه را آسيب­شناسي مي­کند و راه­هاي درمان را پيش پا مي­گذارد. مقاله انتقادي گاه خطاب به جامعه و گاه خطاب به يک ارگان، يک تفکر و يا شخص خاص است و موضوعي را نشانه­ مي­گيرد که بر اساس روش نادرست ارائه شده يا از راه صحيح بازمانده است.

اساس يک مقاله انتقادي، عدل و انصاف و اطلاعات دقيق در مورد موضوع است. اگر استناد از کتاب يا يک اثر علمي يا ادبي است، بايد با بي طرفي کامل،  و بررسي وجوه مثبت و منفي اثر انجام شود. در مقالات انتقادي بايد اثر مورد بازبيني قرار گيرد نه صاحب اثر. براي انتقاد درست و سازنده توجه به برخي نکات لازم است از جمله:

1.     استقلال رأي:

هيچ گاه پيش از خواندن يک کتاب يا نوشته نبايد پيش داوري کرد يا تحت تأثير کسي قرار گرفت. بلکه پس از مطالعه کامل مطلب و احراز نکات مثبت و منفي آن مي­توان به بررسي و داوري پرداخت.

2. توجه به معيارهاي خاص در هر موضوع:

اظهارنظر درباره­ي هر موضوعي بايد با معيارهاي خاص همان موضوع صورت گيرد. بنابراين براي انتقاد در هر موضوع علمي، منتقد بايد به قوانين آن علم يا فن و اصطلاحات مخصوص آن آشنا باشد. اگر منتقد درباره­ي موضوعي، آگاهي کامل ندارد، نبايد در آن خصوص اظهار نظر کند.

         3. رعايت امانت در نقل قول:

يک نوشته انتقادي هر گاه بخواهد به نکته­اي خاص از يک کتاب اشاره کند، بايد عين آن مطالب بدون کوچکترين تغييري چون حذف ابتدا يا انتهاي مطلب يا تحريف متن با شماره صفحه.

          4. توجه به محتوا و لفظ

براي بررسي محتوا بايد انگيزه و دامنه­ي اطلاعات مؤلف را از نحوه­ي بيان او بدست آورد و مقدار ابتکارنظر و خلاقيت وي در نقد و نظريه پردازي احراز شود.

ب) زبان مقاله

زبان به عنوان يک فرايند پيچيده به سه سطح زبان مکالمه، زبان دانش و زبان تخيل تقسيم مي­شود. زبان گفتار و مکالمه در روابط شخصي و فردي به کار مي­رود و وابسته به موقعيت زماني و مکاني است. در اين نوع زبان، تقيد دستوري وجود ندارد و حذف بعضي عناصر در مکالمه مشکلي ايجاد نمي­کند. زبان تخيل نيز در هنر ادبيات و مقولاتي به کار مي­رود که با تخيل سر و کار دارند. اين زبان نيز مثل زبان مکالمه، شخصي است. اما آنچه ساختار لفظي مقالات علمي را تشکيل مي­دهد زبان دانش است. زبان علم به هيچ عنوان شخصي و فردي نيست و به زمان و مکان منحصر نمي­شود. مثلا هر مقاله يا مکتوبي که نگاشته مي­شود، بايد بتوان همه جا و همه وقت آن را خواند و فهميد. زبان علم با اطلاعات سر و کار دارد و در پي انتقال معناست. شفافيت، رسايي و گريز از ابهام و ايهام از ديگر ويژگي­هاي زبان علم است.

زبان فارسي معيار، شکل ساده و درست زبان است که مجموعه­ي تحصيل کردگان، ارباب فرهنگ و رسانه­هاي گروهي با آن سخن گفته و متون درسي به آن زبان نوشته مي­شوند. ويژگي­هاي زبان معيار از اين قرار است:

1.     ساده گرايي:

ساده گرايي نبايد با سطحي گرايي يکسان شمرده شود. روشن نوشتن و بار دشوار فهمي را از دوش خواننده برداشتن از جمله مهم ترين مؤلفه­هاي مقاله علمي است. زبان معيار امروز بيشتر از جملات ساده بهره برده و جملات پيچيده در آن به حداقل مي­رسد.

2.     محتواگرايي:

امروزه در زبان، گرايش به محتوا و ارائه مضمون به رساترين شکل ممکن، امري هنجار شده است. مسلماً بيان محتوا و اصل مطلب بايد رسا و درعين حال علمي و متکي بر اصطلاحات و زبان هر علم باشد.

3.     محاوره گريزي:

در تمامي زبان­ها دو گونه­ي زباني وجود دارد: زبان گفتار و زبان نوشتار. فارسي معيار از زبان شکسته­ي گفتاري مي­پرهيزد و خلاصه گويي و شکسته­گويي را در خود نمي­پسندد.

 ج) مراحل نگارش مقاله علمي

   1)يافتن موضوع

   2)يادداشت برداري از منابع

   3)تنظيم و اصلاح يادداشت­ها

   4)تهيه متن نهايي مقاله

   5)تعيين عنوان

5.     يافتن موضوع

پژوهشگر بايد راجع به موضوعي که انتخاب مي­کند آگاهي کامل داشته و از موضوعات وابسته به موضوع اصلي نيز اطلاع لازم را داشته باشد. همچنين شيوه­ي بيان هر موضوع بايد متناسب با ادبيات و اصطلاحات آن علم باشد. نويسنده قبل از پرداختن به بحث بايد ادبيات خود را با موضوع مورد بحث تنظيم کرده؛ از اصطلاحات علمي آن، اطلاع کامل يابد. مسلما توان نوآوري در بيان موضوع و نقاد بودن از مسلمات يک مقاله نويس است چرا که تبعيت بي چون و چرا از متن و نظر يک نويسنده، ذهن خلاق را سرکوب کرده و امکان نظريه­پردازي را سلب مي­کند.

يافتن موضوع، اولين قدم براي تدوين مقاله به شمار رفته و جهت گيري کل مقاله بسته به انتخاب موضوع آن است؛ چه اگر موضوع مقاله کلي باشد، تمام محتواي آن به کلي گويي، حاشيه پردازي و عدم انسجام محتوا مبتلا مي­شود .موضوع مقاله بايد متناسب با سطح علمي پژوهشگر و جهت پاسخگويي به يک سوال مهم علمي بوده و جنبه­ي کليت و تکراري بودن نداشته باشد.

6.     تفکر درباره­ي موضوع و تنظيم طرح

نگارش طرح، مهم­ترين مرحله جهت آغاز مقاله است . پس از انتخاب موضوع، مطالعات مقدماتي پژوهشگر در کتب منبع تحقيق آغاز شده و بخش­هاي مختلف مقاله از همديگر تفکيک مي­شوند. بنابراين با ذکر نام طرح براي مقاله، نبايد در انتظار فصل بندي منظم مقاله نويس بود بلکه تنها مشخص کردن تيترها و درو نمايه­ها يا چارچوب­هاي  اصلي مقاله کفايت مي­کند.

7.     يادداشت برداري از منابع

منابع مورد نظر مقاله بايد متناسب با موضوع آن باشد. بدين معنا که بايد در منابعي به جستجو پرداخت که بطور مستقيم به موضوع پرداخته و نويسنده کتاب راجع به آن موضوع نظريه­پرداز باشد. نويسنده موظف است قبل از پرداختن به موضوع، منابع دست اول را شناسايي کرده و در حد شاهد مثال از منابع دست دوم بهره گيرد. مقاله نويس پس از مشخص کردن طرح خود به يادداشت برداري از منابع اصلي موضوع پرداخته و در معرفي­اش تمام خصوصيات منبع را اعم از نام نويسنده، کتاب، شماره صفحه و خصوصيات نشر يادداشت مي­کند تا در جمع بندي مقاله از حيث استناد و پانويس­ها دچار مشکل نشود. 

8.     تنظيم و اصلاح يادداشت­ها و تهيه­ي متن نهايي

در اين مرحله فيش­ها به ترتيب عناوين مقاله تنظيم شده و مطالب فيش­ها به قلم نويسنده بازنويسي مي­شود. بايد توجه شود که نقل قول مستقيم از کتب، بايد به قلم محقق درآمده و به ندرت به صورت مستقيم مورد استفاده قرار گيرد؛ چرا که مقاله بايد حاصل قلم و سيلان ذهني محقق باشد. نقل قول مستقيم بايد کوتاه بوده و به مواردي منحصر شود که نظريه­اي مهم نقل مي­شود. همچنين مقاله نبايد جنبه تلخيص کتب را داشته باشد بلکه بايد آيينه­اي از فهم و درک نويسنده از موضوع بوده و توسط مؤلف مقاله و با قلم وي به نگارش درآيد. پس متن نهايي مقاله با آنچه در فيش­ها آمده کاملاً متفاوت بوده و تماماً حاصل فکر و استدلال نويسنده با استفاده از کتب مرجع است.

9.     تعيين عنوان

عنوان، محتواي مقاله و يافته­هاي اصلي را مشخص مي­کند و بايد داراي مشخصه­هاي زير باشد:

1)     جامع و مانع باشد. يعني دقيقاً موضوع را مشخص کند، حد و مرز داشته باشد و نويسنده در طول مقاله از حد و مرز عنوان خارج نشده و  از حاشيه روي پرهيز نمايد.

2)     مختصر و گويا بوده و کلمات اضافي و غير مبهم در آن نباشد.

3)     عبارات ترکيبي و چند کلمه­اي، جايگزين عبارات کوتاه­تر و يک کلمه­اي شود.

4)     در موضوعات علمي، عنوان بايد علمي باشد و از صنايع ادبي و ابهام آميز در تعيين عنوان پرهيز شود.

5)     از به کارگيري عناوين کليشه­اي اجتناب شده و از عناوين نو و جذاب براي جذب مخاطب استفاده شود.

 د) ارکان مقاله نويسي

          1. وحدت موضوع؛ مقاله بايد حول يک موضوع مشخص نوشته شود. نبايد مرتب از اين شاخه به آن شاخه پريد و مخاطب را در ميان داده­هاي متفاوت و حاشيه­اي سرگردان کرد.

2) وحدت زمان؛ نويسنده بايد زمان مقاله را از ابتدا تا انتها ثابت نگاه دارد؛ اگر قرار است رويدادي در دوران حاضر بررسي شود، نبايد در ميان مقاله به بررسي جوانب همان موضوع در عصر قاجار پرداخت. البته اين امر منافاتي با آوردن شاهد مثال­ها و مقايسه­هاي تاريخي ندارد.

3. وحدت مکان: مکان مقاله بايد ثابت نگاه داشته شود. اگر مقاله­اي درباره­ي يک پديده­ در ايران نوشته مي­شود، نبايد در پايان از تحليل همان موضوع در شيلي سر در آورد.

4. شيوايي و رسايي: شيوايي مقاله در گرو ساده­نويسي است. بايد تلاش کرد از جملات رسا، گويا و در حد امکان کوتاه استفاده شود. البته سطح نگارش مقاله و انتخاب نوع قلم بايد دقيقاً با نياز و فهم مخاطب هماهنگ باشد مثلاً در نگارش مقالات علمي در هر حيطه­اي بايد مباحث فني مورد استفاده قرار گيرد. اما نوشتن براي سطح عامه جامعه، قلمي پيراسته از هر گونه تعبير خاص و علمي را مي­طلبد.

5. انسجام: اين ويژگي به تمام بخش­هاي يک نوشتار مربوط مي­شود. کلمات و جملات در يک مقاله، مانند حلقه­هاي زنجير به هم بسته­اند. نويسنده بايد با هنر نويسندگي و قدرت استدلال خود موضوع را بپروراند و خواننده را به نتيجه­ي دلخواه برساند. هر گونه آشفتگي و پراکندگي در ساختار مقاله، نويسنده­ را در بيان هدف خويش ناکام خواهد گذاشت.

هـ) ساختار مقاله

1. عنوان

2. نام پژوهشگر

3. چکيده

4. کليد واژه

5. مقدمه

6. متن اصلي

7. جمع بندي و نتيجه گيري و ضمائم

8. فهرست منابع

1. عنوان: عنوان مقاله بيانگر درو نمايه­ي مقاله است که در اولين صفحه ذکر مي­شود (رجوع شود به توضيحات ص دوم)

2. نام پژوهشگر: پس از عنوان، نويسنده­ي مقاله، نام و مشخصات خود و نام استاد راهنما، دانشگاه يا حوزه و سنوات علمي را در صفحه­اي جدا ذکر مي­کند.

 3. چکيده نويسي:

چکيده نويسي يک مقاله مي­تواند به چند روش انجام گيرد.

چکيده توسط مولف : در اين نوع از چکيده نويسي ، مولف با توجه به تمام محتواي مقاله، تيترها و ميان تيترها ي آن ، شمايي علمي ازکل مقاله ترسيم مي کند که مشتمل بر محتواي اصلي مقاله ، نتايج مهم آن و همه  آن چيزي است که مولف به خاطر آن به نوشتن  مقاله پرداخته است . مخاطب با مطالعه چکيده­ي مولف، بايد از محتواي اصلي مقاله ، هدف و نتايج آن آگاه شود .

چکيده توسط ديگري : در اين شيوه، شخص ديگري با حذف مطالب زايد به ترتيبي که کلمات و عبارات اصلي متن و مفاهيم محوري نويسنده تا حد امکان حفظ شود، چکيده را تنظيم مي­کند. اين روش بيش تر در کوتاه کردن مقالات و سخنراني ها براي درج در روزنامه ها يا نشر در ساير وسايل ارتباط جمعي به کار مي رود.

کليد واژه: هر مقاله بايد داراي کليد واژه باشد که در ابتداي مقاله قرار مي­گيرد. واژگان کليدي شامل واژه­هايي است که خواننده قبل از مطالعه بايد با آنها آشنايي داشته باشد. واژگان کليدي يک مقاله حداکثر ده واژه بوده که بايد با مراجعه به اصطلاح نامه­ها در هر علم و متناسب با موضوع انتخاب شودو توسط منابع لغوي و اصطلاحي در حد کوتاه معنا شوند. مسلما تعاريف واژگاني در تحقيق و مقاله با يکديگر متفاوتند. در تحقيق همه ابعاد يک واژه معنا مي­شوند اما در مقاله به همان بعدي اشاره مي­شود که مستقيماً مربوط به محتواي مقاله است.

مقدمه: در مقدمه بايد از پيشينه و سابقه کار­هايي که در ارتباط با عنوان مقاله تاکنون انجام شده سخن گفت و سپس به توضيح موضوع مورد بحث پرداخت.

متن اصلي: متن مقاله که براساس طرح­ريزي مطالب، منظم مي­شود در ابتدا به معرفي موضوع و ابعاد آن پرداخته و نظرات موافق و مخالف راجع به موضوع را به بحث و بررسي مي­کشاند. مهم­ترين مشخصه متن اصلي مقاله، تحقيق و بررسي مؤلف پيرامون موضوع مورد بحث است که به قلم مقاله نويس درآمده و بازتاب انديشه­هاي او است.

متن اصلي از تيترها و ميان تيترهاي متعدد تشکيل شده و در ذيل هر تيتر مطالب به صورت منظم و در قالب­بندهاي (پاراگراف­هاي) متعدد بيان مي­شود که در زير توضيح بند  يا پاراگراف مي­آيد.

بند: اگر مقاله را يک پيام مرکب براي مخاطب در نظر بگيريم، بند قسمتي از يک پيام مرکب محسوب مي­شود که در ذهن نويسنده است. در هر بند قسمتي از اين پيام آورده مي­شود. بند چيني به اين معني است که پيام ما ابتدا در ذهن نويسنده تقطيع شده و سپس در کتاب، طبق چينش منطقي و پيوستگي معاني به همان تقطيع عمل شود. واضح است که نگارش متن­هاي پيوسته و طولاني براي مخاطب نيز خسته کننده است. متن بند چيني شده به خواننده نيز کمک مي­کند تا در دريافت پيام­هاي نويسنده به يک نظم ذهني مناسب دست يافته و از مطالعه اثر لذت ببرد. رعايت نظم و انضباط در انتقال پيام­ها در گرو بندچيني صحيح است.

 نکاتي در مورد «بند»

              1.  هر بند از يک جمله اصلي (هسته) آغاز مي­شود و بقيه بند به تأييد، رد، شفاف سازي، و شرح همان جمله­ي کليدي مي­پردازد. بقيه بند را بدنه يا وابسته به هسته مي­نامند. مثلاً اگر در اول بند بياوريد «شهيد چمران تمام عظمت روحي خود را مديون حس شهادت طلبانه­ي خويش بود» مخاطب مي­داند که بقيه­ي بند در شرح شهادت طلبي شهيد چمران خواهد بود.

              2.  وجود هر بند بايد مطلبي مهم به مقاله بيافزايد طوري که با حذف آن،  بدنه­ي مقاله آسيب بيند.

              3.  بند نبايد خيلي طولاني باشد.

              4.  مطلبي که در يک بند بيان مي­شود نبايد در بند ديگر تکرار شود.

              5.  ميان بندها بايد پيوستگي کامل باشد تا رشته­ي کار از دست نرفته و مقاله به حاشيه نويسي سقوط نکند.

              6.  هر بند بايد جنبه­اي از مطلب اصلي (موضوع) را در خود گنجانده باشد.

              7.  در ابتداي بند، «واو» يا «که» نمي­آيد و استفاده از اين حروف عطف نشان مي­دهد که بند مستقل نيست و بايد با بند قبل ادغام شود.

نتيجه گيري: هر مقاله بر اساس يک سوال علمي آغاز شده و فرضيه­هاي موجود راجع به موضوع را مي­کاود و به سرانجام مي­رساند.

ممکن است نتيجه گيري در پايان مقاله و پس از بهره گيري از دلايل مختلف آورده شودو حتي امکان دارد نويسنده با مهارت نظام منظور خود را در لابه­لاي بندهاي مطلب بگنجاند؛ اما به هر صورت مقاله بايد داراي نتيجه­گيري باشد. تفاوت مهم مقاله و يادداشت همين جاست؛ زيرا در يادداشت لزوماً نتيجه­گيري خاصي وجود ندارد بلکه بيشتر تذکر و يادآوري يک موضوع است. نتيجه مقاله بايد حاوي پيام حذف مقاله بوده و نتيجه تحقيقات مؤلف را به نمايش بگذارد بنابراين بيان خلاصه مقاله در اين قسمت جايگاهي نداشته و نتيجه را بيان نمي­کند.

فهرست منابع: پايان هر نوشتار بايد فهرست منابع آن ذکر شود. به اين منظور مشخصات تمام اسنادي که مورد ارجاع نويسنده بوده به ترتيب حروف الفباي نام خانوادگي مؤلف نوشته مي­شود. اگر نام نويسنده مشخص نباشد به جاي آن، اولين حرف عنوان کتاب و اگر نويسنده، انجمن يا سازمان است به جاي نام نويسنده نوشته مي­شود.

مثال: 1) منصوري، رضا، توسعه­ي علمي ايران، چاپ دوم، تهران، اطلاعات، 1382

مثال 2) کتابي که نام نويسنده ذکر نشده: تحولات ايران، تهران، سروش، 1374، ص 120.

مثال 3) کتابي که مؤلف آن انجمن يا سازمان است: دانشگاه تهران، توسعه­ي علم و آسيب­ها، تهران، سروش، ص 1383.

پانويس: اتقان علمي يک اثر به استنادهاي قوي و صحيح آن است. براي اشاره به منابعي که در متن مقاله ياتحقيق از آنها نقل قول شده است، پانويس يا پي نوشت ارائه­ي مي­شود. در تحقيقات درسي و رساله­هاي علمي هر صفحه و مطالبي که در آن صفحه مي­آيد داراي پانويس است. بدين صورت که در پايين صفحه خطي کشيده مي­شود و در ذيل آن ارجاعات متن به صورت شماره بندي ذکر مي­شود. اما در مقالات بهتر است پي نوشت مورد استفاده قرار گيرد. براي ارائه­ي پي­نوشت بايد تمام ارجاعات متن شماره­گذاري شده و در پايان مقاله به صورت شماره­بندي مستند شود.

پانويس يا پي­نوشت شامل اطلاعاتي است که از فيش کتابشناسي ارائه مي­گردد و البته براي شرح مطالب و توضيح اصطلاحات نيز از پانويس استفاده مي­شود.

نکاتي درباره پانويس

1.     پي­نوشت­ها در مقاله پشت سرهم شماره­گذاري مي­شود.

2.     براي ذکر منبع، ابتدا نام خانوادگي بعد نام نويسنده، به دنبال آن عنوان، نام ناشر، محل نشر، تاريخ انتشار و شماره صفحه­اي که مطلب از آن نقل شده است، به ترتيب ذکر مي­شود.

3.     در پانويس اگر براي اولين بار به ماخذي اشاره ­شود، بايستي منبع به صورت کامل نوشته شود. مثلا کرماني، احمد، تاريخ انحطاط مجلس اصفهان، دانشگاه اصفهان، چاپ دوم، 1356، ص 60.

4.     پس از اولين استناد اگر بخواهيم دوباره به همان مرجع ارجاع داده شود، چنانچه:

الف‌.  بلافاصله به همان منبع استناد گردد، بدين صورت نوشته مي­شود: همان، ص 20

ب‌.    و اگر  با فاصله  استناد شود، دو شکل دارد:

1) همان اثر مؤلف مورد استفاده است، در اين صورت چنين نوشته مي­شود: احمد محمد الاسلام کرماني، صفحه­ي 60

2) کتاب ديگري از همان نويسنده مورد استناد است، در اين صورت  خلاصه عنواني که قبلاًٌ ذکر شده آورده مي­شود: جلال آل احمد، زن زيادي، ص 18 

         اگر استناد از يک نشريه يا روزنامه است: حسن احمديان، حقوق اقليت­ها در نظام علومي، کيهان، آذرماه 87، ص 14.

5.   اگر نقل مطلب غير مستقيم باشد يعني از مأخذي نقل شده که آن نيز از مأخذ ديگري استفاده کرده است: بدين صورت پي­نوشت مي­شود: يحيي دولت­آبادي، شرح مدرسه ادب، نقل شده توسط حسين محبوبي، تاريخ مؤسسات، نشر دانشگاه تهران، 1370، ص 13.

 و) چند نکته­ي نگارشي

1.     توازن بخش­هاي مختلف نوشته حفظ شود. نبايد يک بخش مهم­تر از بخش­هاي ديگر به شمار رفته و ساير بخش­ها مورد غفلت و کم لطفي قرار گيرد.

2.     سبک نگارش تا آخر حفظ شود. سبک رسمي نبايد تبديل به غير رسمي و بالعکس شود.

3.     سطح مخاطب در نظر گرفته شود تحصيلات، سن، طبقه­ي اجتماعي، جهان بيني و ...

4.     ملاحظات دستوري در جملات و شماره­گذاري و علائم سجاوندي (ويرايش ادبي) رعايت شود.

5.     به ويرايش علمي (منطقي و علمي بودن مباحث و صحت مطالب) توجه شود.

6.     تناسب تيتر و متن، ارجاع دقيق، استفاده از منابع معتبر و ... فراموش نشود.

7.     قلم نگارش بايد يکدست و متناسب با طبقه­ي علمي مخاطب باشد.

 

چند نکته کلی:

1. مقالات ارسالي بايد پیرامون یکی از موضوعات و محورهای مسابقات  باشد.

2. مقالات ارسالي نبايد قبلاً در جاي ديگري چاپ یا ارائه شده باشد.

3. حجم مقالات نبايد حداکثر از 25 صفحه تجاوز کند.

4. مقالات مي‌بايست مشتمل بر چکيده فارسي (حداکثر10 سطر) و کليد واژه‌ها، مقدمه، بيان مسئله، روش تحقيق، پيشينه تحقيق، بدنه اصلي، نتيجه‌گيري و فهرست منابع باشد.

5. مقالات ارسالي مي‌بايست در قالب نرم‌افزار word بوده و قلم فارسي آنB Mitra  با سايز 13 باشد.

6. صفحه اول مقالات ارسالي بايد داراي عنوان کامل مقاله به همراه نام نويسنده، رتبه، سابقه علمي، چکيده فارسي و کليد واژه‌هاي فارسي (حداکثر 5 واژه) باشد.

7. منابع مي‌بايست به صورت درون‌متني ارائه‌شده و فهرست کامل منابع مورد استفاده با مشخصات کامل کتاب‌شناختي آنها به ترتيب الفبايي نام خانوادگي در انتهاي مقاله آورده شود.

 

الف: الگوي نقل قول مستقيم از منبع در متن مقاله:

منابع فارسی و عربی : (نام خانوادگي نويسنده، سال انتشار منبع، شماره جلد: شماره صفحه)

مثال: (محمدي، 1382، ج 1: 55) و يا (محمدي، 1382: 55)

منابع لاتين: (صفحه، جلد، سال نشر، نام خانوادگي مؤلّف)؛ مثال: (Plantinga,1998, p.71)

 

ب: الگوي نقل قول غيرمستقيم از منبع در متن مقاله به صورت:

(نام خانوادگي نويسنده، سال انتشار منبع) مي‌باشد. مثال: (محمدي، 1382)

- تکرار ارجاع يا اسناد مثل بار اول بيان ‌شود و از کاربرد کلمات همان، پيشين و... (Ibid,…) خودداري شود.

- چنانچه از نويسنده‌اي در يك ‌سال بيش از يك اثر انتشار يافته باشد، با ذكر حروف الفبا پس از سال انتشار، از يكديگر متمايز شوند.

- تمام توضيحات اضافي و همچنين، معادل انگليسي اسامي خاص يا اصطلاحات با عنوان «يادداشت‌ها»، در انتهاي متن مقاله آورده شود (ارجاع و اسناد در يادداشت‌ها مثل متن مقاله، روش درون‌متني خواهد بود).

 

ج: الگوي نقل منبع از كتاب در پايان مقاله به صورت زير مي‌باشد:

نام خانوادگي، نام نويسنده يا نويسندگان .(سال انتشار كتاب). عنوان كتاب. مترجم در صورت ترجمه. شهر يا كشور محل انتشار: نام انتشارات. نوبت چاپ.

مثال: هارت‌ناك، يوستوس (1351)، ويتگنشتاين، ترجمة منوچهر بزرگمهر، تهران: انتشارات خوارزمي.

Nozick,Robert(1981), PhilosophicalExplanations, Oxford : Oxford University Press.

 

د: الگوي نقل منبع از مقالات، مجلات و ساير نشريات به صورت زير مي‌باشد:

نام‌ خانوادگي و نام نويسنده (سال انتشار)، «عنوان مقاله»، نام نشريه، شمارۀ نشريه.

مثال: موحّد، ضياء (1376)، «تمايزات مبنايي منطق قديم و جديد»، فصل‌نامة مفيد، ش10.

Shapiro, Stewart (2002), "Incompleteness and Inconsistency", Mind, vol. 111.

جدول (١): اندازه و نوع قلم‌ها

 

- اندازه صفحات بايد برابر A4 و حدود بالا، پايين، چپ و راست صفحات به ترتيب برابر با 2 ، 5/2 ، 2 و 2 سانتی‌متر انتخاب شود.

- مقالات به صورت يك‌ستونی تهيه ‌شود.

- برای قلم لاتين همواره از Times New Roman استفاده شود که اندازه آن همواره (به غير از عنوان و چکيده) يک واحد کمتر از اندازه قلم فارسی در هر موقعيت مورد استفاده، خواهد بود.

- فاصله سطرها در عنوان، چکيده و متن مقاله معمولی (Single) است.

 

شرایط ارسال مقاله:

- مسئوليت حقوقي مقالات از حيث مطالب ارائه‌شده به عهده نويسنده و يا نويسندگان می باشد.

- مسئوليت صحت علمي و ويرايش ادبي نیز برعهده نويسندگان مي باشد.

- پذيرش اوليه مقاله منوط به رعايت شيوه نامه تدوين مقالات ‌و پذيرش نهايي و چاپ منوط به تأييد هیئت علمی همایش  است و در هر صورت نتيجه به نويسنده اعلام خواهد شد.

- پذيرش برخي از مقالات منوط به انجام اصلاحات پيشنهادي از جانب داوران مي‌باشد.

- تصميم نهايي در مورد پذیرش، ارائه و چاپ مقاله به عهده كميته علمي داوری همایش  است.

-  در صورت ارسال پستی لازم است لوح فشرده حاوی فایل مقاله در قاب و بسته بندي قابل اطمينان قرار گرفته و ضميمه متن چاپي ارسال گردد.

- حجم مقالات، از  25 صفحة حروفچيني‌شده  تجاوز نكند.

- مقاله ارسالي در هيچ نشريه و همايش چاپ يا ارائه نشده باشد.

- مقالات پذيرفته شده در مجموعه مقالات چاپ خواهد شد.

- نشانی کامل نويسندگان شامل محل کار و پست الکترونيک در زيرنويس صفحه اول نوشته می‌شود. مشخصات انگليسی مؤلفان مقاله می‌تواند زير اسامی آنان و پيش از چکيده انگليسی درج شود.

- مقاله از روش تحقیق مطلوب برخوردار بوده و چگونگي تبيين موضوع نيز به خوبي مشخص شود.

- به طور مشخص در ادبيات مقاله ازآخرين نظريه‌ها و ديدگاه‌هاي علمي وآكادميك راجع به موضوع استفاده شود.

- محقق در تهيه و تدوين مقاله صرفاً به توليد مباني نظري و ادبيات موضوع اكتفا نكند و ارائه راهكارهاي عملي را مدنظر قرار دهد.

- محقق بر پيوند راهكارهاي ارائه شده در راستاي تبيين انتظارات مورد نظر اقدام به تهيه و تدوين مقاله نمايد

- توجه نمودن به مطالعات كاربردي بگونه‌اي كه نتايج و خروجي بصورت ريز، روشن و شفاف باشد

- اعلام وصول و نتايج داوري از طريق سايت همایش  به اطلاع ارسال كنندگان مقالات خواهد رسيد.

- مقالات ارسالي بايد كاملاً جنبه پژوهشي داشته و در حوزه هاي مربوط به محورهای اعلام شده باشد.

 

نحوه بررسي و پاسخگويي:

- كليه مقالات ارسالي در كميته علمي تخصصي با حضور صاحب‌نظران در حوزه تخصصي ذيربط مورد بررسي قرار گرفته و نتايج داوري در خصوص وضعيت هر مقاله به اطلاع محقق خواهد رسيد.

ارزيابي مقالات:

- مقالات متناسب با مولفه‌هاي كيفيت، نوآوري، استفاده از منابع معتبر، هماهنگي و انسجام مطالب، كاربردي بودن، تحليل محتوا و نتيجه‌گيري علمي و منطقي ارزيابي خواهد شد.

- در ضمن متناسب با ارزيابي صورت پذيرفته از نويسنده يا نويسندگان مقالات به نحو مقتضي تقدير بعمل خواهد آمد.

شرايط ارسال مقاله:

مقالات ارسالي مي بايسد پيرامون يکي از موضوعات و محورهاي اعلام شده باشد.

مقالات ارسالي قبلا در جاي ديگري چاپ يا ارائه نشده باشد.

حجم مقالات نبايد حداکثر از 25 صفحه تجاور کند.

مقالات با رعايت ساختار مقالات علمي مشتمل بر عنوان مقاله، چکيده، وا‍ژگان کليدي، مقدمه، بيان مسئله،‌روش تحقيق، پيشينه تحقيق، بدنه اصلي، نتيجه گيري، و فهرست و منابع تهيه گردد.

مقالات در محيط نرم افزار word با قلم  B mitra اندازه 13 تايپ گردد.

مشخاصات کامل نويسندگان مقاله شامل نام و نام خانوادگي ، تحصيلات، شماره تماس، آدرس کامل پستي و نشاني پست الکترونيکي همراه با مقاله ارسال گردد.